Công tác quản lý nhà nước về đất đai, xây dựng và quy hoạch tại tỉnh Đồng Nai đã có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, áp lực về nhu cầu nhà ở vẫn khiến nguy cơ phát sinh sai phạm mới ở mức cao, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn từ các cơ quan chức năng.
Chuyển biến tích cực nhưng chưa thực sự rõ nét
Theo báo cáo giám sát của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2018-2021, tình hình vi phạm trên lĩnh vực đất đai và xây dựng vẫn diễn biến phức tạp với những con số đáng chú ý:
-
Về đất đai: Ghi nhận 54 dự án chậm tiến độ, 599 trường hợp lấn chiếm đất công, 94 trường hợp phân lô bán nền trái phép và 388 trường hợp sử dụng đất sai mục đích.
-
Về xây dựng: Phát hiện 681 trường hợp vi phạm về xây dựng sai phép, không phép hoặc sai thiết kế được duyệt.
Ông Bùi Xuân Thống, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, điểm lại một số vụ việc gây bức xúc dư luận như:
-
Cụm công nghiệp Phước Tân (TP. Biên Hòa): Xây dựng trái phép trên hơn 72ha đất rừng trồng.
-
Dự án khu phức hợp đường Đồng Khởi (TP. Biên Hòa): Xây dựng không phép trên 23.000m² đất công.
-
Dự án tại xã Đồi 61 (H. Trảng Bom): Xây dựng gần 500 căn biệt thự, nhà liền kề khi chưa đủ điều kiện.
Thách thức trong công tác xử phạt
Dù đã có nhiều giải pháp, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Bảo đánh giá việc xử lý vẫn chưa thực sự quyết liệt. Minh chứng là trong số 681 vụ vi phạm trật tự xây dựng, cơ quan chức năng mới chỉ ban hành 112 quyết định xử phạt hành chính (đạt tỷ lệ hơn 16%). Điều này cho thấy hiệu quả răn đe còn hạn chế.
Áp lực từ nhu cầu nhà ở và kẽ hở quản lý
Đồng Nai là thủ phủ công nghiệp, thu hút lượng lớn lao động nhập cư, dẫn đến nhu cầu nhà ở tăng vọt. Đây chính là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến tình trạng xây dựng trái phép, nhà trọ tự phát.
Bên cạnh đó, những bất cập sau đây cũng góp phần gia tăng nguy cơ sai phạm:
-
Hệ thống pháp luật về đất đai còn những điểm chưa rõ ràng.
-
Quy hoạch xây dựng thiếu đồng bộ với quy hoạch ngành.
-
Công tác quản lý tại một số địa phương còn lỏng lẻo, chưa bám sát địa bàn.
Các địa phương quyết liệt "siết" chặt kỷ cương
Để ngăn chặn sai phạm mới, các địa phương trọng điểm như TP. Biên Hòa và H. Trảng Bom đã triển khai nhiều mô hình quản lý mới:
TP. Biên Hòa: Phân cấp trách nhiệm rõ ràng
Từ năm 2020, thành phố đã thành lập Ban Chỉ đạo về công tác xây dựng. Trong đó:
-
Phòng Tài nguyên - Môi trường: Chủ trì xử lý sai phạm đất đai.
-
Phòng Quản lý đô thị: Chủ trì xử lý sai phạm trật tự xây dựng.
-
Tập trung giám sát chặt chẽ các phường trọng điểm có tốc độ đô thị hóa cao.
H. Trảng Bom: Phát huy vai trò giám sát của người dân
Địa phương đã thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh. Sau hơn một năm, đã tiếp nhận 13 thông tin về đất đai và xây dựng. Các vụ việc đều được lực lượng chức năng xuống hiện trường xử lý ngay, không để phát sinh công trình vi phạm tồn đọng.
Giải pháp chiến lược cho giai đoạn tới
Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Tấn Đức khẳng định, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành xây dựng chương trình hành động xuyên suốt cho năm 2023 và các năm tiếp theo với 3 trụ cột chính:
-
Đẩy mạnh tuyên truyền: Phổ biến quy định về tách thửa, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và quy hoạch để người dân hiểu và chấp hành.
-
Nâng cao chất lượng quy hoạch: Xây dựng quy hoạch sử dụng đất đảm bảo tính đồng bộ, tích hợp thống nhất giữa các cấp để dễ quản lý, dễ giám sát.
-
Xử lý dứt điểm tồn đọng: Kiên quyết xử lý các sai phạm cũ đồng thời ngăn chặn tuyệt đối các vi phạm phát sinh ngay từ từ lúc mới bắt đầu.
Kết luận: Việc quản lý đất đai và xây dựng tại Đồng Nai đang bước vào giai đoạn siết chặt kỷ cương. Với sự kết hợp giữa công nghệ (đường dây nóng), thay đổi tư duy quản lý và hoàn thiện quy hoạch, tỉnh kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt rõ rệt trong trật tự đô thị thời gian tới.